خرطوم » نوشته ها » تحقیق در مورد انواع سنگ ها و کانی ها + کاربرد سنگ ها

تحقیق در مورد انواع سنگ ها و کانی ها + کاربرد سنگ ها

تحقیق در مورد انواع سنگ ها و کانی ها کاربرد سنگ ها

تحقیق در مورد انواع سنگ ها و کانی ها + کاربرد سنگ ها

در این تحقیق انواع کانی ها ، سنگ های رسوبی ، اذرین ، دگرگون ، تراورتن ، مرمر ، گرانیت و چینی را بررسی میکنیم.

 

سنگ چیست؟
سنگ به مجموعه ای از یک یا چند کانی است که هر یک دارای خواص مخصوص به خود را دارد با اینکه بسیاری از سنگ‌ها بیش از یک کانی تشکیل شده اند با این وجود، بعضی از کانی‌ها به تنهایی به مقدار نسبتاً زیاد یافت می‌شوند که در چنین مواردی می‌توان به آن کانی یا سنگ گفت، مثل کانی کلسیت که سازنده اصلی آن واحدهای سنگی عظیمی به نام سنگ آهک است.

 

سنگ های رسوبی

بعضي از سنگ ها بر اثر ته نشين شدن مواد داخل آب به وجود  مي آيند. رودها مقدار زيادي مواد را با خود به درياها و درياچه ها مي برند. اين مواد به دليل سنگيني به ته دريا مي روند. روي هم قرار مي گيرند و پس از سفت شدن سنگ هايي را به وجود مي آورند كه به آنها سنگ هاي رسوبي گفته مي شود. سنگ هاي رسوبي لايه لايه اند كه رنگ يا جنس هر لايه با لايه ديگر متفاوت است. سنگ هاي رسوبي در كوه هاي البرز و زاگرس به فراواني يافت مي شوند. ريگ،  شن و سنگ هاي آهكي نمونه هايي از سنگ هاي رسوبي هستند.

 

سنگ های آذرين

 گروه ديگري از سنگ ها بر اثر سرد شدن مواد بسيار داغ به وجود آمده اند كه قبلاً در زمين بوده اند. دماي اعماق زمين زياد است و بعضي سنگ ها را ذوب مي كند. اين سنگ ها در زير يا سطح زمين دوباره سرد مي شوند و سنگ هايي را به وجود مي آورند كه به آنها آذرين مي گويند. سنگ هاي كوه هايي مانند دماوند و الوند از نوع آذرين است. سنگ هاي آذرين از بلورهاي ريز يا درشت تشكيل شده اند.

سنگ های دگرگون

بعضي از سنگ هاي رسويي يا آذرين اگر مدت زيادي در اعماق زمين بمانند، بايد فشار و گرماي زيادي را تحمل كنند. اين سنگ ها مانند آجر پخته مي شوند و شكل قبلي خود را از دست مي دهند و به همين دليل به آنها سنگ هاي دگرگون شده مي گويند.

سنگ تراورتن
تراورتن نوعی سنگ آهکی است که بافت ریز بلور داشته و متخلخل بوده و ساختار لایه لایه کندوئی مانند در تمام لایه‌ها دارد که حالت استالاکتیت‌های کوچکی را نشان می‌دهد. سنگ تراورتن نوعی سنگ آهک بجامانده از رسوبات آب‌های معدنی غارها یا چشمه‌های آب گرم یا از رسوبات کف دریا و رودخانه‌ها می‌باشد که بصورت پهنه هایی نسبتاً وسیع دیده می‌شوند. در اغلب موارد لایه‌ها در ذخایر تراورتن افقی هستند و یا با شیب ملایمی که تابع مورفولوژی سطح زمین است، قرار گرفته اند. بطوریکه در بعضی موارد ذخایر عظیمی را در پهن ههای وسیعی تشکیل می‌دهند.
 این سنگ بیشتر به رنگ کرم، سفید، زرد، قرمز، لیمویی، پرتغالی، قهوه ای، گردویی، خاکستری و یا ترکیبی از آنها با توجه به حضور ترکیبات آهن، کلسیم و ناخالصی‌های موجود در آن می‌باشد و ممکن است که این تغییر رنگ بصورت لایه‌های خیلی باریک منظم یا غیرمنظم باشد که در اینصورت بافت مخصوص شبیه بافت چوبی به خود می‌گیرد که به این بافت شالی گفته می‌شود و دارای رگه نمی‌باشد. مقاومت سنگ تراورتن از سنگ مرمریت بیشتر بوده و به علت سوراخ‌های موجود در سنگ انقباض و انبساط را دفع می‌کند. از نظر برش جزء سن گهای نرم بر به حساب می‌آید و به علت زیبایی خاصی که دارد تقاضا و همچنین قیمت آن طی چند سال اخیر رشد چشمگیری داشته است. سنگ‌های تراورتن به دو صورت پرشده و پرنشده استفاده می‌شوند. اگر به صورت پر شده استفاده شوند در مکان هایی از ساختمان که آبریزش آن زیاد است استفاده می‌شوند و بطور کلی بهتر است در آشپزخانه، حمام، توالت و دستشویی استفاده نشوند. استفاده از سنگ تراورتن در مکان‌های دیگر  ساختمان مانعی ندارد. با این وجود تراورتن اغلب در نماهای روکار داخلی و بیرونی و همچنین برای سنگ فرش کردن مورد استفاده قرار می‌گیرد. سطح سنگ‌های تراورتن بصورت تیشه ایی، بوش همر و چرمی نیز پردازش و از آن استفاده می‌شود.

 

سنگ مرمر
مرمر نوعی سنگ آهکی نسبتاً متراکم با زیبایی خاص است که زیبایی آن نه تنها به رنگ و طرح آن مربوط است بلکه به درجه شفافیت آن نیز ارتباط دارد و حالت نمایش قوس قزحی روشن آن به زیبایی آن می‌افزاید. سنگ مرمرنیز نظیر تراورتن محصول عملکرد چشمه‌های آبگرم قدیمی می‌باشد و معمولاً لایه هایی در میان لایه‌های تراورتن دیده می‌شود. در فرایند کارائی چشمه‌های آب گرم، اگر افت دمای آب کند باشد، آراگونیت بوجود می‌آید و اگر افت دما به تندی صورت گیرد، تراورتن تشکیل می‌گردد. در ایران به سنگ حاصل از آراگونیت مرمر می‌گویند. نام تجاری مرمر، انیکس می‌باشد و به رنگ‌های سبز, لیمویی، زرد کهربایی، سفید شیری، عسلی تیره و قهوه ای دیده می‌شود. میزان ذخایر این سنگ در کشور اندک می‌باشد.

 

سنگ چینی
سنگ چینی همان سنگ آهکی دگرگون یا مرمریت می‌باشد که دانه‌ها یا بلورهای تشکیل دهنده آن قابل رویت با چشم می‌باشد و به عبارت دیگر سنگ چینی به انواع مرمریت‌ها دانه ریزی اطلاق می‌شود که بافتی تمام بلور داشته و عمدتاً از کلسیت و به مقدار کمی ولاستونیت تشکیل شده است. این نام در دو دهه اخیر در ایران مصطلح شده و ظاهراً به آن جهت چینی گفته اند که در ضخامت‌های کم (حدود دو سانتیمتر) در مقابل ضربه صدای چینی می‌دهد.

 

سنگ گرانیت 
گرانیت سنگی است که از سرد شدن توده‌های مذاب سنگ‌ها تشکیل گردیده است. سنگ گرانیت سمبل سختی، مقاومت و دوام است. گرانیت‌ها بدلیل سختی زیاد، داشتن زیبایی خیره کننده، مقاومت بالا، دوام و ماندگاری و تنوع طرح و رنگ توانسته است جایگاه خوبی در صنعت سنگ و ساختمان برای خود باز کند. روش استخراج سنگ‌های گرانیتی به صورت چال موازی یا سیم برش الماسه است.

 

کاربرد سنگ ها

سنگ ها كاربردهای گوناگوني دارند براي ساختن وسايل زندگي ، زيورآلات ، وسايل ساختماني و در صنعت كاربرد فراواني دارندبطور كلي سنگ ها به سه منظور استخراج مي شوند.

  • تأمين انرژی
  • تأمين مواد اوليه صنايع
  • جواهر سازی

 

موارد كاربردی سنگ ها

1- نما

2- كف

3- دیوار پوش

4- شومینه

5- صفحه كابینت

6- اشیاء تزئینی

7- پله كان

8- مجسمه

9- گلدان

10- آب نما

11- سكو

12- ستون

13- میز

14- كنسول

15- حوض

16- سنگ قبر

17- قرنیز و ازاره

18- قاب درب و پنجره

 

کانی های تشکیل دهنده سنگ ها

کوارتز

یکی از فراوانترین کانی‌های پوسته زمین است ، که جزء اصلی بسیاری از انواع سنگ‌ها (آذرين ، رسوبی ، و دگرگونی) می‌باشد. خوشه‌ی بلورهای کوارتز معمولا به صورت گروه‌هایی از منشورهای باریک شش وجهی – با نوک هرمی – تشکیل می‌دهند. كوارتز يک كانی تقريبا بی‌رنگ و شفاف است.

فلنیت

يک سنگ آتش زنه و به رنگ صدفی است.

آگات

نوعی کالسدونی است ، که به علت تناوب رسوب‌گذاری لایه‌های رنگی وجود دارد.

فلدسپات‌ها

سیلیکات‌هایی از پتاسیم و سدیم و کلسیم بوده و از نظر خواص فیزیکی و شکل ظاهری بسیار شبیه هم هستند. فلدسپات‌ها را به دو زیر گروه پلاژیوکلاز و ارتوكلاز تقسیم می‌كنند. رنگ پلاژيوكلازها سفيد تا خاكستری كمرنگ و رنگ ارتوكلازها كرم روشن تا صورتی است.

بیوتیت‌ها

یکی از انواع میکاها هستند كه دارای رخ کامل و جلای مرواریدی شیشه‌ای هستند. همچنین ورقه‌های جدا شده ، دارای قابلیت انعطاف هستند و رفتاری لاستیکی دارند. اين نوع كانی‌ها سختی کمی دارند.

تالک

یک کانی ثانویه است؛ بدین معنی که در نتیجه دگرسانی کانی‌های سیلیکانی منیزیم دار تشکیل می‌شود.

طبقه‌بندی سنگ‌های طبیعی

  • گروه بازالت : آندزیت ، بازالت ، پرفیریت‌های قلیایی ، دولومیت‌ها ، اپیدیوریت و لامپروفیر
  • گروه فلینت : چرت و فلینت
  • گروه گابرو : دیوریت قلیایی ، گنیس قلیایی ، گابرو ، هورن بلند ، نوریت ، پریدوتیت ، پیکریت و سرپانتینت
  • گروه گرانیت : گنیس ، گرانیت ، گرانودیوریت ، پگناتیت ، کوارتز-دیوریت و سینیت
  • گروه سنگ‌های ماسه‌ای و آذرین : آرکوز ، گریویک ، ماسه‌سنگ و توف
  • گروه هورن فل : همه سنگ‌های ناشی از دگرگونی غیر از مرمر
  • گروه سنگ آهک : دولومیت ، سنگ آهک و مرمر
  • گروه شیست‌ها : فیلیت ، شیست و اسلیت
  • گروه پروفیری : آپلیت ، داسیت ، فلسیت ، گرانوفیر ، گراتوفیر ، ريوليت ، کوارتز-پروفیـریت ، پروفیـری ، ميكرو گرانيت
  • گروه کوارتزیت : گانیستر ، ماسه‌سنگ‌های کوارتزیتی و کوارتزیت دوباره بلوری شده

منشأ شکل گیری سنگ‌ها و خرده سنگ‌ها

عوامل کوه زایی

فشارهای مواد مذاب درون زمین را ، که به پوسته‌ی جامد وارد می‌شود ، می‌توان عامل فرآیند کوه‌زایی و خشکی زایی نامید.

عوامل کوه سایی يا هوازدگی

هر فرآيندی را که باعث خرد شدن و تغییر شکل مواد سخت سطح زمین شود ، هوازدگی يا كوه‌سايی می‌نامند. عوامل فرسايش یا هوازدگی به دو گروه فیزیکی و شیمیایی تقسیم می‌شوند :

هوازدگی شیمیایی

محصول هیدراتاسیون ، انحلال ، اکسیداسیون و یا عکس‌العمل آب‌های اسیدی با املاح تشکیل‌دهنده سنگ‌ها است. در اين نوع هوازدگی تركيب شيميايی سنگ‌ها عوض خواهد شد.

هوازدگی فیزیکی

در اين نوع هوازدگی ، سنگ‌ها خرد شده و تغيير شكل می‌دهند ، اما تركيب شيميايی آنها بدون تغيير باقی می‌ماند. این پدیده در اثر عواملی چون انجماد آب در داخل درزو شکاف سنگ‌ها ، تغییرات دمای شبانه روزی و در نتیجه انبساط و انقباض سنگ ، نیروی جاذبه زمین ، رشد ريشه گیاهان در داخل سنگ‌ها ، باد ، جریان آب ، عمل حفاری جانوران خاک زی و حتی فعاليت‌های انسان در زمينه صنعت و بهره‌برداری از منابع زيرزمينی ايجاد می‌شود.

طبقه‌بندی سنگ‌ ها از نظر تركيب شيميايی

   چون کانیهای تشکیل دهنده سنگ‌ها متنوع هستند ، بسته به میزان وجود بعضی دیگر از ترکیبات شیمیایی که در آنها است ، سنگ‌ها را به چهار دسته تقسیم می‌کنند :

   ۱- کربنات‌ها

   ۲- سولفات‌ها

   ۳- اکسیدها

   ۴- سیلیکات‌ها

متداول ترین سنگها کدامند؟

سنگهای رسوبی ۷۵% سطح خشکی های زمین را پوشانده اند. اما سنگهای آذرین و دگرگون، ۹۵% سنگهای رویه ی پوسته ی زمین را تا عمق ۱۶ کیلومتر تشکیل می دهند.

کدام سنگها در ساختمان سازی بکار می روند؟

دو نوع سنگ رسوبی، سنگ آهک و ماسه سنگ و از سنگهای آذرین، گرانیت و از سنگهای دگرگون، مرمر برای تزئینات ساختمان بکار می رود.

آیا زغال سنگ، یک نوع سنگ است؟

خیر، سنگها ترکیبات معدنی و غیر زنده محسوب می شوند. اما زغال سنگ مانند نفت و گاز طبیعی، میلیونها سال پیش از بقایای موجودات زنده تشکیل شده است. برای همین آنها را «سوختهای فسیلی» می نامند.

16 − هشت =

باز نشر مطالب سایت با درج لینک مجاز می باشد. اللــهم صــل علــی محــمد و آل محــمد و عجل فرجهــم